Verandermanagement binnen portfoliomanagement Met verandermanagement laat je portfoliomanagement landen in de organisatie: mensen gaan anders samenwerken, besluiten en sturen. Verandermanagement in relatie tot portfoliomanagement Verandermanagement binnen portfoliomanagement helpt de mensen die samen een portfolio sturen en uitvoeren, daadwerkelijk anders werken, samenwerken en besluiten. Bij Intermedius is het een van de twee enablers van portfoliosturing: het neemt bij betrokkenen in de organisatie, van directie en portfoliomanagers tot projectmanagers en teams, weg wat die verandering tegenhoudt. Zoals de weerstand tegen een nieuwe manier van werken en de angst voor de transparantie die portfoliosturing met zich meebrengt. Zonder dat werk blijft een goed ingericht portfolio steken op het gedrag van de mensen die het moeten laten werken. Waar het portfolioproces in de praktijk vastloopt Een portfolioproces invoeren lukt bijna altijd. De processen worden beschreven, de tools gevuld, de rollen belegd. Het laten werken en blijven werken is een ander vraagstuk, en daar loopt het bij de meeste organisaties vast. In de bestuurskamer komen elk kwartaal dezelfde projecten terug, prioriteiten verschuiven zonder formeel besluit, en capaciteitsproblemen blijven zich herhalen. De werkwijze klopt op zichzelf, maar de mensen werken er nog niet naar. Onze aanpak: van diagnose naar overdracht Verandermanagement is bij ons het werk om die aansluiting te maken. We kijken waar het in de specifieke situatie vastloopt: in ingesleten routines, in de manier waarop mensen samenwerken, of in de weerstand tegen wat een nieuwe werkwijze en meer transparantie zichtbaar maken. Vanuit die diagnose kiezen we werkvormen die beweging brengen in teams en in de gremia waar besluiten vallen, en dragen we het werk zo over dat de organisatie het daarna zelf voortzet. De aanpak is situationeel, met een gevulde gereedschapskist die zich richt naar wat blokkeert, zonder vaste blauwdruk. Verandermanagement als enabler van portfoliosturing Verandermanagement staat bij Intermedius niet los van het portfoliomanagement; het is ingebed in de basis-plus-enablers-structuur van portfoliosturing. Portfoliomanagement is de basis: structuur, governance en criteria om gefundeerd te starten, door te zetten en te stoppen. Verandermanagement en Data & AI zijn de enablers die ervoor zorgen dat mensen die basis in de praktijk ook gebruiken. Die combinatie bieden generieke veranderkundigen niet. Wij wel, met ruim twintig jaar ervaring uitsluitend in portfoliomanagement, met zwaartepunt bij (semi-)overheid en energiesector. Herkenbare situaties De nieuwe manier van werken staat beschreven, maar iedereen valt terug in de oude. De portfoliostructuur is opnieuw ingericht, en toch stellen directies, afdelingen en teams in de praktijk nog hun eigen prioriteiten. De routines van voor de verandering zijn sterker dan het nieuwe schema. Verandermanagement helpt bij de daadwerkelijke overgang, tot in de gremia en teams waar het oude gedrag zit. Er moet gekozen worden, en toch valt het besluit niet. Capaciteit dwingt tot keuzes, en toch wil niemand de eerste zijn die een gevoelig initiatief terugschroeft. De afhankelijkheden zijn vaak wel in beeld; de verlamming zit in de organisatiedynamiek. Verandermanagement maakt expliciet wat tegenhoudt, zodat de keuze genomen en gedragen wordt. Een volledig beeld van de portfolio legt bloot wat er goed en slecht gaat. Meer transparantie betekent dat keuzes en voortgang, inclusief de fouten, zichtbaar op tafel liggen, en dat kan confronterend zijn. Verandermanagement is nodig om de volgende stap te zetten: de omslag van afrekenen naar leren van wat er misgaat en het de volgende keer beter doen. Wat het je oplevert Verandermanagement maakt los wat vast zit. Besluiten die eerder elk kwartaal terugkwamen, worden nu genomen en ook uitgevoerd. De portfolioboard wordt een stuurorgaan in plaats van een statusvergadering. Mensen en capaciteit gaan naar de initiatieven die het meest bijdragen aan de doelen, in plaats van naar wie het hardst roept. De samenwerking verandert mee. Teams en afdelingen gaan meer aan gezamenlijke doelen werken en maken samen keuzes, en portfoliomanagers durven te benoemen wat er echt speelt. De organisatie gebruikt de overzicht, inzicht & transprantie om te leren en te verbeteren. Voor bestuur en directie betekent dat een portfolioboard die knopen doorhakt, met besluiten die in de uitvoering ook echt worden gerealiseerd. En de ontstane transparantie geeft de directie het eerlijke beeld dat nodig is om te kunnen sturen. InterCollective InterCollective is onze simulatie van samenwerking en besluitvorming bij portfoliosturing, toegespitst op de organisatie. Het maakt afhankelijkheden en knelpunten inzichtelijk, brengt de juiste afdelingen op het juiste moment bij elkaar, en verbindt eigen doelen aan collectieve doelen. Zo wordt op een ‘prettig confronterende’ manier duidelijk hoeveel goede samenwerking oplevert, voor ieder persoonlijk, de afdeling én de organisatie… Benieuwd of het voor jouw organisatie werkt? PortfolioScan Waar loopt jouw portfolioproces vast: in de structuur, of in gedrag? De PortfolioScan brengt beide in beeld, structuur en processen én cultuur en gedrag, en levert een concreet verbeterplan waar je zelf mee verder kunt. Portfoliosturing Verandermanagement is een van de twee enablers van portfoliosturing. Lees hoe de basis en de enablers samen één werkende aanpak vormen… Wat is verandermanagement in relatie tot portfoliomanagement? Het is het werk waarmee de mensen die met het portfolio werken, van directie tot teams, daadwerkelijk anders gaan sturen, samenwerken en besluiten. Het neemt weg wat dat tegenhoudt, zoals ingesleten routines en de angst voor transparantie. Bij Intermedius is het een enabler van portfoliosturing, geen los verandertraject. Ons portfolioproces is ingericht, maar er wordt niet naar gestuurd. Hoe kan dat? Meestal zit de blokkade niet in het systeem, maar in gedrag: prioriteiten schuiven informeel, mensen vallen terug in oude routines, en niemand wil de eerste zijn die transparant maakt wat er niet liep. Verandermanagement legt bloot waar dat vastloopt en brengt beweging in de directies, afdelingen, teams en gremia waar het telt. Doen jullie verandermanagement ook als los traject? Nee. Als expert in portfoliosturing is het een integraal onderdeel van een werkende portfoliomanagement-implementatie, en de reden waarom die implementatie in de praktijk gaat werken. We pakken aan wat de aanpak tegenhoudt, als onderdeel van het werk. We hebben al een organisatieontwikkelaar of een lopend verandertraject. Wat voegen jullie toe? De veranderkundige aspecten die specifiek zijn voor portfoliosturing: besluitvorming, prioritering en capaciteitssturing. Wij sluiten aan op wat er al loopt en brengen de neutrale blik en de portfoliokennis die een generiek traject mist. Hoe maak je het resultaat van verandermanagement meetbaar? Aan concrete uitkomsten in de portfoliocyclus: een board die voor het eerst een stopbeslissing neemt, drie initiatieven die actief worden heroverwogen, of capaciteit die naar de meest bijdragende initiatieven gaat. Je meet het aan wat er in de besluiten verandert. Wilma van Leeuwen Senior Consultant wilma.vanleeuwen@intermedius.nl
